Olsztyn - dawny cmentarz ewangelicki

Upamiętnienie terenu dawnego cmentarza ewangelickiego wraz z węzłem przesiadkowym Olsztyn–Śródmieście łączy funkcję komunikacyjną z miejscem pamięci. Założenie powstało między ulicą Partyzantów a linią kolejową, w sąsiedztwie przystanku PKP. Autorem projektu jest Biuro Architektoniczne GADOMSCY, a inwestorem Gmina Olsztyn. Cmentarz ewangelicki działał tu od 1873 roku. Z czasem jego ślady zostały niemal całkowicie zatarte, a teren zajęły garaże. Pozostałości nekropolii odkryto podczas przebudowy ulicy Partyzantów. Badania archeologiczne pozwoliły odtworzyć przebieg dawnej alei cmentarnej, która stała się osią nowej kompozycji. Najważniejszym elementem projektu jest otwarty Pawilon Pamięci ze ścianami komemoratywnymi i lapidarium, w którym pokazano zachowane fragmenty nagrobków oraz znaleziska archeologiczne. Umieszczone na ścianach imiona, nazwiska i daty śmierci ponad 1300 osób przywracają miejscu jego historyczny i osobisty wymiar. Architektura założenia jest oszczędna i wyciszona. Proste ściany, ażurowe konstrukcje, gabiony oraz rytmicznie rozmieszczone elementy małej architektury tworzą spokojną przestrzeń bez nadmiernego monumentalizmu. Zachowane drzewa i nowe nasadzenia nadają całości parkowy charakter. Projekt nie rekonstruuje dawnego cmentarza, lecz za pomocą współczesnych środków przypomina o jego istnieniu. W 2023 roku realizacja została nagrodzona w XVII Konkursie Towarzystwa Urbanistów Polskich na Najlepiej Zagospodarowaną Przestrzeń Publiczną w kategorii „Rewitalizowana przestrzeń publiczna zabytku”.